| author index |  | 161 / 403 |  |   search |
| Cardano, Girolamo De subtilitate 1663 | ||||||
|
512
exederat, collum, capútque vt serpenti.
Huic alæ duæ paruæ atque cartilagineæ ve
lut vespertilioni: nec volaturum eum credi
derim, etiamsi viueret, ob alarum prauita
tem. Sed haud dubium esse debet, fuisse pi
scem draconem, sed alterius generis nuncu
patum insertis pedibus: nam draconem ve
rum apud Madios amicos nostros vidimus
longa cauda, & collo: in quo altrinsecùs ge
minæ spinæ, & in cauda totidem pennæ, sed
spinæ: hæ tum omnes aliæ parui catuli den
tibus similes erant. Erant autem in cauda
triplici ordine dispositæ, numero sexaginta.
Et inter alas, & in dorso aliquot, & ante
caudæ initium singulæ altrinsecùs, in lateri
bus. Alæ prægrandes ex membrana, velut
vespertilionibus. Ea corio squatinæ persimi
lis erat, qua etiam totum corpus integeba
tur. Caput paruum, ipsúmque cum tota spina
eadem membrana, sed quasi rostrata muni
tum. Sed in capite speciem pilei referebat.
Os amplum atque diductum: labia osseis granu
lis densata. Canini dentes altrinsecùs gemi
ni: vnus siquidem in superiore, alter inferio
re mandibula. Medij vt canibus, admodum
breues. Molares in superiore mandibula sin
guli altrinsecùs in inferiore gemini lingua
locus erat, non lingua existimo exesam. Ocu
lorum spacia ampla valde. Cæterum circu
lator ille duos serpentes viuos etiam habuit,
qui è viperarum genere erant, duorum lon
gitudine cubitorum, cauda purpurea, splen
dentéque ac lurida, vngula seu cornu in nasi
summitatem superiùs reflexum: cætera vipe
rarum communia, caput, oculi dentes.
Serpentes
quibus spiri
tus redolet.
Serpentes
Mandali
perniciosissi
mi.
Cur vene
num quædam
cum vita
amittant quæ
dam non.
Cur angui
bus excidat
senecta.
Cur in aquis
pauca ani
malia vene
nosa.
Ioannes
Meona Pisa
nus.
Animal an
duo possit ha
bere capita.
Similem fermè huic, & ab omni suspicio
ne confictæ artificio fermè alienum in ma
nibus habui: sed alæ nullæ erant, inuentum
in maceriis domus dirutæ Mediolani. Ca
put oui magnitudine, ac pro corporis ratio
ne prægrande Os ex illo mihi retinui. Den
tes in vtraque mandibula, vt viperis: corpore
stellioni magnitudine, & forma simili: sed
pedes tantùm duo, cruráque breuia, vt con
stet non satis commodè à natura fabrica
tum, cùm tantæ longitudini quatuor pedes
fuissent necessarij: sed tamen grandes erant,
& vngulis magnis, vt felium. Cauda totius
animalis longitudinem æquabat: in cuius ex
tremo tuber capiti Italici stellionis magni
tudine æquale, ac quasi rotundum aderat.
Crediderim ego hunc è basilisci genere fuis
se. Nam cùm staret gallo similis videri po
tuit, nisi quòd corio, non plumis, tectus es
set, carerétque alis.
Animalia è
putrida ma
teria fermè
tot generum,
quot ea, quæ
putrescunt.
Sed his relictis, ad apum genus reuerta
mur. Gignuntur propagatione, & ex putre
dine non omnium, sed boum, vt ex equis
vespæ, ex asinis fuci, & crabrones ex mulis:
quare videntur singula cum putrescunt ani
malis genus quoddam proprium generare.
E solani foliis vermis oritur, tum in iasemi
ni planta, viridi, palearíque colore distinctus,
pollicis ambitu, minore palmo, longior, su
pina parte viridis, ternis vtrinque nigris iux
ta caput pedibus. Sub ventre quaternis al
trinsecùs apophisidibus, quibus manum loco
adhærens stringit: caudæ loco, cornu hac
forma 
magnitudinéque gerit: colo
ris crocei granulis candidis conspersum.
Hoctamen, mirumdictu, cum animali ta
bescente euanescit, nouem vtrinque à lateri
bus maculas nigras gerit, adeò ementientes
foramina totidem, vt acu opus fuerit ad fal
laciam depræhendendam. Rostrum nigrum, te
nuéque cum duobus altrinsecùs, quasi vn
cis, tantum foliorum iasemini in singulos
dies deuorat: vt eorum pondus vermis pon
deri æquetur. Quò fit, vt etiam paulò minus
stercoris emittat: hoc sine odore, nigrum, le
ue, teres, striatum, crassitudine fermè vermis:
fœmina vnco in cauda caret, in capite vtrin
que maculas habet nigras. Transit vt reliqua
eiusdem generis in necydalum cinereo co
lore puluerulentum maximum sui generis,
ac pro more desidem. Salix quoque suos ha
bet cimices: vermiculos perniciosos ruta: po
pulus alia, alia habet abies. Itaque rectè de
apum ortu Virgil cecinisse videtur:
Tum vitulus bima curuant iam cornua fronte
Quæritur: huic geminæ nares, & spiritus oris
Multa reluctanti obstruitur: plagisque perempto
Tensa per integram soluuntur viscera pellem.
Sic positum in clauso linquunt: & ramea costis
Subiiciunt fragmenta, thymum, casiás
que recentes.
Hoc geritur Zephyris primùm impellentibus vndas,
Antè nouis rubeant, quàm prata coloribus: antè
Garrula uàm tignis nidum suspendat hirundo,
Interea teneris tepefactus in ossibus humor
Æstuat, & visenda modis animalia miris,
Trunca pedum primo, mox & stridentia pinnis.
Miscentur, tenuémque magis, magis aëre carpunt:
Donec, vt æstiuis effusus nubibus imber
Erupêre, aut vt neruo pulsante sagittæ,
Prima leues ineunt, si quando prælia
Parthi.
De apum ge
neratione.
Verùm cùm de harum generatione Ari
stoteles satis dubitet, constat tamen nec
mel, nec ceram alio ex animali gigni potuis
se. Nam mel necessariò ex humido tenui,
pinguíque roríque misto, gigni oportuit.
Animalia igitur parua, quæ insiderent, vo
lantia, quæ citò redirent, multa quæ collige
rent, quòd minimum est, sollicita, quæ opus
celeriter implerent, esse debuerant. At talia
ouum incubare non poterant: gignuntur igi
tur è melle apes. Crescit hoc genus etiam in
frigidissimis regionibus sagaci naturæ in
uento: nam hyeme latent. Itaque in Moscho
uia mellis, & ceræ vsque ad contemptum
abundantia. Frigus regionis mitigat diei
prolixitas: est enim horarum decem & octo,
ac plurium.
Bombyces ab
Aristotele
cogniti. Lib.
5 de Hister.
animal.c.19.
Non secùs è foliis mori bombyces in ca
lidiore cœlo, quam ex bobus apes gignun
tur. Hos cognouisse Aristotelem palam, est