Archimedes Texts

500
dentur autem omnes plantæ quæ aliis innas
cuntur, quippiam habere nobilioris natu
ræ, ac viribus præstare: nam solet natura
ea nobiliora facere, quæ aliis indigent. Finis
enim rationem habet, quòd in altero & ex al
tero fit. Quæ verò celeriter pereunt, vt vene
ris labrum, licet aquam contineat & rorem,
nihil aliud generant. Obiter autem in om
nibus arboribus plantas generari commune
est, dum cortex dehiscit, aut scinditur, aut
vetustate deficit, vel cum quomodolibet ob
planitiem succus aliquis, vel aqua colligi
tur cum terra. Dico autem succum, quia
persæpe ex proprio plantæ humido nutriun
tur, vt hedera: vnde etiam illud, vt hede
ra serpens vires arbor eas necat, Comico
significante, Adnatam plantam matri fore
perniciosam. Definiunt igitur ortus plan
tarum genera certo modo, non tamen ne

que semper, neque exquisitè. Cupressus
enim cùm magna arbor sit valde, attamen
in Creta, aut spontè nascitur, aut è semine
minimo, atque ob id triplex miraculum vi
deri posset, nisi suprà docuissemus, eadem
in plantis & spontè, & ex semine fieri. Sed
tantam arborem ex tam paruo nasci semine,
aut sine semine, quid admirabilius sit, non
sat scio. Est autem siccissima arborum, pin
guissimum habens humidum & maximè
concoctum: vnde odit fimum. stercora, &
iuxta aquas arescit. Est lignum illius odora
tum, nec vetustate odorem amittit. nec
tineis eroditur, nec corrumpitur aliter.
Quinimò folia illius tusa vestibus, aut gra
nis permista, omnem ab animalibus his,
qualia sunt tineæ, blattæque, iniuriam pro

hibeat. Illud tamen mirum, quòd semen
eius ametur à formicis. Lachrymam & hoc
ipsum lignum emittit, atque vt par est
acrem. Igitur non speciem mutant planta
rum principia, sed potiùs magnitudinem,
formam, virésque augent, aut minuunt.
Sunt autem duo plantarum principia, locus
& solum: atque ob id alia aliis locis, vel
solo proueniunt, velut apud Ambrossenses

in Phocide coccus nascebatur olim, quo
etiam nunc nostra purpura tingitur. Frutex
est, vt Pausanias veridicus vir refert, rham
ni magnitudine, iunco similis, sed mollio
ribus, ac nigrioribus foliis: fructus qualis
solano, magnitudine erui: cùm præmatu
rus est, nascitur ex eo animal culici simile,
sed minus, quòd euolat: ob hoc igitur col
ligi solet antequàm erumpat. Simile ratio
ne in campis Galliæ abundat herberis, ma
ximè Lugdunensi Prouincia: & in monti
bus buxus: nam Gallia, vt dici solet, ma

ximè pars illa, saxosa est & ventosa & ri
xosa. Buxus igitur solo lapidoso, cœlo pau
lò frigidiore, ventisque gaudet. Pinaster
autem frigidioribus in vallibus, montibús
que nasci solet. Sic frumentum contraria

ratione in insula B. Thomæ, quæ sub æqui
noctij circulo posita est, ob soli & cœli
temperiem in herbam transit frustratis agri
colis. Idem contingit in nostris regionibus,

cùm nimis imbribus abundauerint. Et vi
tes eadem ratione ob nimias pluuias vuas
mutant in capreolos. Ergo cùm cœlum mu
tare non liceat, solum mutetur. Id fiet, si
certo cinere, aut terra effossa, aut fimo
pinguescant arua. Vt enim fluuij omnes pe

culiares herbas alunt, aut arbores, ita &
putrescentes materiæ, aut cineres alij aliis
conueniunt. Generaliter tamen omnes suis
ramentis plantæ haudent: quoniam dum
corrumpitur materia, aliquid prioris natu
ræ seruat, atque ob id simile manet. Trans
mutatio autem & nutritio melior, atque fa
cilior ex similibus. Maximè autem hac simi
litudine gaudet cerasus. Nec solùm plan
tis hæc ratio conuenit, sed animalibus ple
risque, quæ ex putrida materia ortum ha
bent. Vnde vermium cinis fomitem ver
mium retinet, atque alios generat vermes,
& scorpionum sordes scorpiones: & gene
raliter similia à sui generis putredine gene

rantur, vt etiam superiùs docuimus. Mu
tant igitur alimenta plantas, adeò vt ana
cardus fructum ferat exurentem rubeum,
fabæ similem, seu paruæ amygdalæ, mel
intus continentem. Gignitur inter Siciliæ
incendia, & rarò alibi. Poterat forsan amyg
dalæ arbore comparari, nam præter mel nu
cleus in fructum paruæ amygdalæ similis
continetur candidus. Nigrescit totus vetu
state, ita Solis & loci qualitate planta mi
tissima in venenum transit. Nec solùm re
gio, sed situs multum facit: nam plantæ,
quæ exorientem excipiunt solem, celeriter

crescunt: quæ occidentem, serò. Chryso
comos quòd auream habeat comam, foliis
ac fructu caret, corymbis aureis, & radice
nigra: nascitur locis aridis & opacis: frigi
da igitur & sicca, & ob id foliis & fructu
carens. Videntur igitur in plantarum gene
re velut animalium, manca quædam atque
oblæsa: sic igitur alimentum omnia mutat.
In Hispania lac serum, aut nullum habet,

aut perquàm exiguum. Vnde dum coagula
re student, etiam aquam addunt: sunt enim
pascua aridiora: ideò non vbique, neque
semper, quæ regula generaliter intelligen
da est, cùm de erroribus naturæ loquimur.
Aberrat autem natura non spontè quidem,
sed materiæ vitio. Asininum autem lac ob ani
malis naturam casei habet minimum, at
que ob id egregiè purgat, & salutare est.
Sunt enim in lacte partes sex, spuma, pin

guedo, butyrum, caseus, colostra, serum.
Neque prohibet quicquam, quin etiam plu
res numero sint. Serum est pars aquea, quæ
pingui omni extracta materia remanet. Co
lostra alij vocant recoctam, quòd extracto
butyro, caseóque coquendo serum colliga
tur, somnifera & vehementer humida, ac
frigida. Porrò spuma, butyrum, & pingue
do eadem constant materia, quamobrem de
tracto vno, reliqua esse desinunt. Pinguedo
dulcissima atque iucundissima: cùm verò
embola lac agitatur in modiolo inani pin
guedinis pars melior cogitur in butyrum.
Eadem agitata facit spumam. In vniuersum
autem, quemadmodum & in vino & san
guine, lac partes tres continet: aqueam,
quæ est serum: terream, caseum: aëream,
butyrum. Vnde etiam manifestum est,
quod aliàs sæpe diximus, tria tantùm esse
elementa: nam plures his substantias, ne
que in oleo, neque melle, lacte, vino,