Archimedes Texts

Genera plantarum quatuor, arbores fru
tices, suffrutices, herba. Arbor est, cuius
truncus aut denuò, aut perpetuò virescit, &
ad egregiam peruenit magnitudinem, vt
pyrus. Frutex, cuius truncus manet, sed non
in iustam crescit magnitudinem, vt rosa, &
myrtus. Suffrutex, qui & ipse manet trunco,
sed tamen herbarum magnitudinem non
excedit, vt bruscus. Herba, quæ caule caret,
vt aizoum, id est, semperuiua, & saluia: vel
caulem in singulos annos mutat, vt fœnicu
lus. Potest & quintum genus addi medium
inter herbam, & fruticem, velut ruta: hæc
enim arborescit quandoque, quandoque her
ba manet. Quòd etiam cauli contigit. Caulis
verò maximè capitatus crescit in immen
sum, vt in Pannonia. Sed arte arbores, her
bæque tum fructus crescunt plurimùm, vt
punica, & citonia, tum persica. Et ex oleribus
quæcunque virent, etiam hyeme, in fruticem
industria transeunt. Sed nullum aptius ruta,
vt de qua Iosephus Hebræus scriptum reli
querit, vidisse se in Machæro Iudææ rutam,
quæ proceritate, & magnitudine nulla ficus
planta esset inferior. Vidimus & nos in vi
ridario medici Mediolani rutam, quæ mul
torum annorum beneficio in arbustum tran
sierat. Itaque manifestum est, plantas, neque
ob magnitudinem, neque viuacitatem spe
cie differre. Sed neque ob id, quòd folia ma
gnitudinem non eandem retineant, vel quòd
huic perpetua, illi decidua sint, aut quòd flo
ris colos non vnus sit, aut quòd sterilis sit
altera, reliqua fructum ferat. Ergo planta
rum discrimen ex quatuor rebus sumendum,
quarum præcipua est facultas, seu vis: vires
enim à forma proueniunt: forma autem est,
quæ species ipsas distinguit. Fieri enim mul
tò minùs potest, vt salix sit vitex, quàm vt
asinus sit bos, tametsi salix, ac vitex frondi
bus, & cortice sint similes. Nam vitex calida
est, & sicca in tertio ordine. Indico est pri
mùm, quòd flatus discutiat, & quòd prima
inter arbores floreat: cùm salix humida sit ac
frigida, seróque floreat, & flatum gignat.
Produnt etiam odores temperiem. Ergo quæ
cunque eiusdem speciei sunt, etiam si alte
rum in India, reliquum in Scythia nascatur,
eisdem viribus præcipuis necessariò partici
pant. Ideò absurdum est credere, eisdem
plantis diuersas atque contrarias vires inesse,
vt diuersis easdem, aliámque esse rationem
plantarum, & animalium. Secunda discrimi
nis ratio ab odore, tertia à sapore sumenda
est: quarta verò, quæ & ipsa præcipua, à fi
gura foliorum, florum, fructus, stipitis, corti
cis radicum, denique totius plantæ. Nam
quod ad magnitudinem attinet quænam ar
bor ceraso procerior? Sunt tamen ex illis Ma
cedonicæ vocatæ, palma non altiores. Itaque
dubitatio ea cessat, quæ olim de buglosso, &
boragine habita est. Nam cum forma, &
viribus, odore atque gustu penè pares sint,
vtrasque sub eadem specie collocari debere,
palam est. Etenim cùm propter vires nomina
illarum quæramus, palam est apud medicum
illas eodem nomine dignas censeri debere,
quæ eisdem viribus præditæ sint: herbario
non item, sed iuxta figuræ rationem, me
dico verò non. Sed vbi iam hæc duo con
senserint, reliqua etiam adesse necesse est.
Erga ipsa rerum natura potiùs, quàm Dios
coridis verba sunt exploranda: is enim
quanquam egregius fuerit in dignoscendis
medicamentis, & diligentissimus in tractan
dis, & clarissimus in explicandis, fuit tamen
doctrinæ genere empiricus, disciplina verò
miles, & cuius scripta ad posteros multis
vitiis macula transierint. Vnde tot illorum
contentiones, vt iam pudeat inconstan
tiæ. Exploranda sunt igitur medicamen
ta non à nominibus, aut magnitudine, vel
colore, aut fœcunditate, aut his, quæ
pro regionum varietate mutantur, sed à vi
ribus atque figura, odoréque ac sapore.