| Cardano, Girolamo Opus novum de proportionibus 1570 | ||||||
|
Nam licet diuidere per septimam petitionem quantitatem per
quantitatem proportionis: & quod exit, est proportio per quar
tam petitionem, & per secundam animi communem sententiam
illa proportio est numero æqualis: ergo diuisa proportione, per si
milem numerum statuetur monas.
In quouis genere quantitatum sumere posse quantitatem, quæ
se habeat ad monadem in proportione data. Similem huic propo
nit Euclides in lineis generaliter: nos autem contrà generaliter in
omnibus quantitatibus, sed de monade tantum.
Duodecima
sexti Elem.Vndecima petitio.
Monadem in quancunque quantitatem ductam æquale ipsi pro
ducere. Similiter & proportionem æqualem.
Nam cum aliqua quantitas augeat ducta aliqua minuat, necesse
est aliquam esse, quæ nec augeat, nec minuat, & hæc est monas.
Idem dico de diuisione. Aequalitas etiam ducta, uel diuidens non
mutat proportionem: nec quantitatem ipsam, igitur monas æqua
litatem refert. Quod etiam est perspicuum ex supradictis.
Secunda ani
mi communis
sententia.
Cum fuerint quatuor quantitates & ad primam, & tertiam æquè
multiplicibus assumptis, item que ad secundam & quartam, & si mul
tiplex primæ maius est multiplici secundæ, multiplex tertiæ sit ma
ius multiplici quartæ, & si minus minus, & si æquale æquale, idque
semper quouis modo assumptis his proportionibus ad primam &
tertiam, & ad secundam & quartam erit proportio primæ ad secun
dam, ut tertiæ ad quartam. Hæc etiam assumitur ab Euclide. Et per
hanc intelligimus etiam conuersam.
Tertiadecima petitio.
Quantitates æquales, atque proportiones in quasuis quanti
tates ductæ eandem seruant rationem. Euclides hanc demonstrat,
nos autem ad uitandum tædium petimus concedi, sub qua in
cluduntur diuisio etiam additio, detractio, laterum omnium in
uentio.
Quartadecima petitio.
Cùm termini alicuius quantitatis eandem seruant rationem in
omnibus, & firmi sunt ac stabiles eiusdem rationis comparatione
contentæ partes æqualem seruant excessum, seu proportionem.
Proportionem in proportionem duci est superiores nume
ros atque inferiores inuicem ducere.