| author index |  | 237 / 291 |  |   search |
| Cardano, Girolamo Opus novum de proportionibus 1570 | ||||||
|
218
b a igitur quod fit ex d h in d g est ęquale quadratis d b, b a quę sunt
ęqualia quadrato a d, igitur quadratum a d est ęquale ei quod fit ex
h d in d g, quare proportio h d ad d a ut d a ad a g. Quia ergo pro
portio d e ad d a ut d a ad d f, & d h ad d a ut d a ad d g, erit d e ad d h
ut d g ad d f.
Co^{m}.
Per tandem.
Vnde manifestum est omnes has lineas in suam interiorem par
tem ductas rectangulum constituere ęquale quadrato quod circu
lo eidem inscribitur.
Cor^{m}.
Propositio centesima nonagesima tertia.
Rationem ponderis triplicem explicare.
Co^{m}.
Superius declaratum est quòd id quod quiescit, habet motum
occultum. Quærit autem Aristoteles cur securis pondere pressa non
diuidit lignum, minore uerò sed moto sed modo diuidit? Diximus
motum inesse qui perpetuo augetur, indicium est, quod si ex a de
scendat, maiorem facit ictum, quoniam plurimus aër coadiuuat, ex d
autem occultum solum, et eum qui fit ratione grauitatis, me
dium ex medijs locis. Omitto modo de motu aucto per
uim humanam, de quo uidetur quærere Aristoteles, quili
bet enim aër addit super motum iam acquisitum & fit hoc
argumentum centies ac millies maius, quoniam m est qui
diuidit, pondus autem non ponetrat. Sicut ergo cuneus
magis diuidit lignum quam claua, ita quod mouetur sine
proportione (ut ita dicam) non solum ob impetum necesse
est ut uehementer diuidat lignum aut lapidem subiectum,
& non in proportione distantię. Sicut si pondus in forma
securis, & ipsa securis diuidit longe magis ligna quam cla
uis maioris ponderis & maiore ui descendens: ita pondus motum
quam immotum. Hoc adeò perspicuam habet caussam, ut quanto
plura uerba adderentur, eo redderetur res difficilior. Habet ergo
propriam solum grauitatem & motum occultum. Cęterum est ter
tium, genus medium, cum idem pondus appensum est, ue
lut f quod dico esse maius & minus occultum quam si ia
ceret in plano, quoniam sicut tuber & cauitas in qua iacet
simul tempore sunt, natura tamen tuber est prius cauitate,
ita pondus appensum prius est, contrà nixum uinculi na
tura & quodammodo tempore, semper enim grauat, & illud sem
per resistit supra illius grauitatem: Sed pondus quod est in plano
occultam omnino habet actionem bifariamque distinguitur a pon
dere suspenso: Primum quòd pondus quod quiescit & contra in
tendi principium simul non solum sunt tempore sed etiam natu
ra. Sed in appenso, ut dixi, pondus prius grauat quam uincu