212
grauis sit tota, fertur ad circulum d e, ut descendat. Sed & quia de­
scendit
per d e f g, & magis ex centro e, ideo omnes partes circumui
cinæ trahuntur ad d e, & ad e centrum superficiei uorticis, tanquàm
ad
centrum, ut descendant, atque id primum. Cunque lignum descendat
partim
propria grauitate, partim attractum, si fuerit leue corpus, ut plu­
ma
, quod natura sua non descendat, necesse est ut descendat sola ui at­
tractionis
, quę non est tanta in toto d e quanta in e, igitur oportet ut pri­
us
perueniat ad c quàm descendat, quia contra naturam propriam de­
scendit
ui attractum. Cum uerò pars quæ in directo c est, uelocissimè
descendat
, conantur omnes partes aquę, quę circa sunt descendere,
et
cum non possint simul peruenire, mouentur ad illud linea, dico quia
habent
initium in e, circulus autem nullum habet initium, igitur uiden­
tur
moueri circulariter. Sed cum in circulo partes à centro moueantur,
uelocius
mouebuntur, uelocius in elica a b quàm l m, & l m quàm
n
o. Et ob has duas causas mouebuntur uelocius partes quæ sunt
circa
c, quàm distantes ab eodem, tum quia in medio, tum quia tardius
mouentur motu elice. Declaratum est. n. superius quod unus motus in
eodem mobili alium impedit & retardat. Cum ergo h k sit in spatio a b
l m & aqua rapiatur motu, dico ad d e mouebit ad d e, & motu dico
qui
uidetur circularis, nam mouetur motu eius à quo sustinetur. Mo­
uetur
etiam ad d e, quoniam pars illa est humilior, nam semper de­
scendit
, omne aut quod mouetur partim est in termino, à quo, par­
tim
ad quem, ideo partim iam aqua illa cum descendat humilior est
locus
, igitur nauis ad illum locum feretur. Tertio, quia latus k impelli
tur
, in maiore circulo, ideo maiore impetu
figure
quàm
h, quare descendet & circulo mouebi­
tur
, nam si h quiesceret palam est, q̊d nauis circu
lariter
moueretur, sed h fungitur uice quiescen­
tis
, quia tardius mouetur quam k, igitur k moue­
bitur
ad d e & motu circulari aut participe
eius
. Quarta causa est, quoniam h cupit de­
scendere
, ut graue. ergo ferri, ubi minus impe
diatur
à motu uiolento, at minus impeditur in
circulo
, de qua a b, qua a b cum maioris sit ambitus a qua in co ulterius
fertur quam in d e, ob hæc oina & in mari & fluminibus ac lacubus cum na
ues
fuerint in ambitu uorticis iam rapiuntur ad illum, & circulari motu:
isque
motus est indicium submersionis, quoniam indicat aquam, ibi propè
descendere rectà uersus centrum, & ob id prudentes nautę magna ui uen
toru & remorum sępe seruant se, pręoccupantes motum elicum recto motu.
Cur aut aqua quae est in a, non potius feratur per obliquam lineam ad d
uel
g, <08> ad e uel c inde ex illis ad d uel g, præsertim cum adsit breuior