Cardano, Girolamo Opus novum de proportionibus 1570

author index 20 / 291      search

HIERONYMI CAR
DANI MEDIOLANENSIS, CI­
VISQVE BONONIENSIS, MEDICI
de Proportionibus, seu Ope­
ris Perfecti
LIBER QVINTVS.

Prima diffinitio.

Proportio ab Euclide sic describitur, Quòd
sit duarum quantitatum eiusdem generis,
quod ad magnitudinem attinet, compara­
tio certa.

Secunda diffinitio.

Proportiones per similitudinem dicuntur,
cùm quantitas quantitati comparatur alterius
generis, cui fingitur æqualis esse potestate.

Velut si a b fingatur monas in comparatione
ad b c erit rectangulum a c æquale lineæ b c.

Tertia diffinitio.

Proportio æqualis proportioni est, cùm eodem modo termini
se habent inuicem in utraque

Quarta diffinitio.

Proportiones secundum genus notæ dicuntur, cùm nouimus,
quòd sint maiores, aut minores. Nam cùm æquales sunt, simul ne
ceffe est, ut cognoscamus genus, & speciem.

Quinta diffinitio.

Datum positione est: quod necessariò ex positis certam habet
quantitatem.

Sexta diffinitio.

Datum simpliciter dicitur, quod ex propositis cognosci potest,
quantum sit.

Septima diffinitio.

Proportiones potestate dicuntur, quæ sub comparatione aliarum
quantitatum necessariam habentium connexionem solum cognoscuntur.

Hæ autem sunt aliquando eiusdem generis, cum primis ut nu­
meri: aliquandò alterius, ut linearum & superficierum, angulorum,
& arcuum: aliquando eiusdem generis, & diuersarum specierum,
ut arcuum per sinus, qua utuntur Astronomi.

Octaua diffinitio.

Proportio homonyma dicitur duarum quantitatum diuersi ge

neris, sed alterius a b altero dependentium, uelut motus ad tem­