174 [=180]
to ruborem, ciliorum contractionem, tumorem faciei in ambulante
inclinationem
quandam, flexionem cruris atque similia. quintum est
lux
coloribus exhibenda, sed de horum nullo propositum est hic lo­
qui
, quando quidem hæc usu magis & consideratione, quàm ratio­
ne
constent proportioneúe, nec sint adeò admiranda ut neque sim­
plex
magnitudo quansexto loco reponere possumus. Tria ergo ui­
dentur
esse præcipua quorum nunc ratio habenda esset, ut sint in
totum
nouem, sed unum ex his relinquemus, tum quia alienum ab
hac
consideratione, tum quia alibi pertractatum atque etiam ab alijs,
neque
adeò admiratione dignum scilicet magnitudo picturarum re­
spondens
magnitudini corporum iuxta situs differentiam, nam
quę altiores sunt paulo latiores atque in superiori magis parte quam
in
inferiore, multò autem longiores esse oportet, sic & quæ à latere
erunt
eadem ratione iuxta aspectus ingredientium rationem. Ve­
rum
hoc ut dixi omittamus, & de duplici miraculo in pictura lo­
quamur
, scilicet distantia magna quam in parua tabella referimus,
et
corporeitate quam in plano repręsentamus. Horum autem duo­
rum
aliqua communia sunt aliqua propria. Dicemus ergo primum
de
corpore ita pingendo, ut palàm extra tabulam prominere uide
atur
. Hoc autem primum ex forma sumitur, nam si corpus in plano
sit
necesse est, ut partes illius quædam prorsus abscondantur, par­
tes
aliæ non prorsus, aliæ prorsus sint in conspicuo. Ergo pictu­
ram
talem fingere oportebit, quæ partes singulas pro ratione osten
dat
aut occultet. Secunda ratio est quod ima corporis obscura sunt,
summę partes lucidę & claræ ac lumine quasi dealbatæ: media, me­
dia
quadam ratione ut in columnis, tantumque potest hæc ratio, ut
uel
sola picturas fallere nos faciat corpora eas esse putantes. Opor­
tet
autem imum esse ad unguem simile in colore colori anguli loci
& summum parti quæ se oculis maximè subiectam præbet & cla­
ram
: media uerò qualia ex umbris obscurari solent. Tertia ratio est
pro
modo partium iuxta obliquitatem aspectus: nam inspicienti a b
in
c d ex e oculo: depingemus in c d iuxta obli­
figure
quitatem suam, quia cum c d uideatur per line­
as
e a c & e b d, & eleuatum in situ a b, necesse est
ut
uideatur in situ a b, ergo eleuatum à c d. Est
& alia consideratio proportionis ad proxima
remotaque
, grati a exempli, si homo esset post co­
lumnam
a b, lateret eius pars, quæ est propinquior parieti c d, ergo
si
depinxerimus hominis partes tantum dextram, reliquum sub um
bra
, cogitur oculus iudicare columnam eleuatam a pariete. De­
mum
omnia hæc ita sunt subijcienda oculis, & per minimas diffe­