| Cardano, Girolamo Opus novum de proportionibus 1570 | ||||||
|
165
e h ad f g, igitur b c proportio dimetientis ad f g dimetientem nota.
Quare sphæræ b c ad f g sphæram. at nota est proportio f g ad e h
dimetientium igitur & sphærarum: igitur nota est f g sphæræ ad or
bem e h, igitur cum nota sit proportio orbis ad a d sphæram b c, &
b c sphæræ ad f g sphæram, & f g sphæræ ad orbem e h, erit propor
tio orbis a d ad orbem e h nota, quod est propositum.
Co^{m}.
Per 22.
quinti Elem.
& Alizam.
Propositio centesima sexagesima tertia.
Proportionem uirium stellarum per motus suos indagare.
Mouentur stellæ omnes ab Oriente in Occidentem die una, qui
motus fit à prima mente, quæ mouet: ideò quod ad hoc attinet non
est diuersitas: uerùm in motibus ab Occidente in Orientem cum sint
proprij, oportet considerare tempus, in quo circumuertuntur, & ma
gnitudinem ambitus, & inde magnitudinem orbis, qui circumagi
tur, & horum trium facta comparatione dignoscitur robur uirium
stellarum & uitarum quæ mouent eas. Ponatur ergo, ut uelim pro
portionem uitę Saturni ad uitam Lunæ: erit ergo (ut docet Alphra
ganus) Luna, cum est in longitudine propiore, altitudinem habens
109000 M.P. & cum est in longitudine longiore 208500, tota igitur
dimetiens 417000 M.P. mane 218000 M.P. Igitur proportio solida
rum sphærarum est uelut 72511713 ad 10360232, remanebit ergo
proportio orbis ad sphæram elementorum, ut 62151481 ad
10360232, & est sexcuplum fermè. Rursus proportio dimetientis al
titudinis Saturni ad contentum est uelut 2011 ad 1440, & est propè
201 ad 114, quare 67 ad 38, quare sphærarum ut 300000 ad 55000
ferme. Igitur ferè ut 60 ad 11. Rursus proportio dimetientis sphæ
ræ Saturni ad dimetientem sphæræ Lunæ est propè 313, & sphæra
rum solidarum 306 317 10. Perinde est. Quia ergo proportio sphæ
ræ Saturni ad sphæram Lunæ est 30631710, & orbis Lunæ est 5/6
solum sphæræ suæ diuidemus 30631710 per 5/6, & exibit proportio
sphæræ Saturni ad orbem Lunæ 36758052, at quia proportio so
lidæ sphæræ Saturni ad contentum est ut 60 ad 11, erit sphæræ ad
orbem, ut 60 ad 49 residuum, diuidam ergo 36758052 per 60, exe
unt 612634, & ducam per 49, id est per 100, fit 61263400, & diuiden
do per 2, exit 30631700, detraho 612634, relinquitur proportio or
bis Saturni ad orbem Lunæ 30019066.
Co^{m}.
Diff. 21.
Iam uerò circuitus Saturni ad circulum Lunæ, proportio est 313,
ut uisum est, Lunæ autem tempus per sex ductum est 164 dies, Sa
turni 177 anni propemodum, qui sunt dies 64649 diuide, duc
ergo 313 in 164, fiunt 51332. Idem ergo peragrat Luna in
51332 diebus, quod Saturnus in 64649, & est quo ad hoc agi