Archimedes Texts

103
mouebitur in h, quam in d, uelut sit proportio f g ad a b dupla, ut
ergo æqualiter moueantur, si sit dupla sexquiquarta in d cum lan
ce ad e uacuam, erit in h sexquialtera, & mouebit æquali tempore.
Ergo iuxta hoc fient libræ, quæ examinabunt decimam, & uigesi
mam partem grani, quod est necessarium in pretiosis rebus, & me
dicamentis potentibus, & longè magis in mechanicis experimen
tis, & maximè quæ ad demonstrationem pertinent magnitudinis
superficierum, & constat res in tribus, in longitudine, f g iungi, in le
uitate materiæ illius, & lancium, nam tanto maior redditur propor
tio ponderis exigui, & in firmitate iugi ac rectitudine. ideò debet
fieri ex chalybe purgato, durato ac tenuissimo, natura que leui, & ut c
sit in medio, & mobilis f g.

Considerandum est demum an f l & g m sint grauiores f h, &
g k. Vt enim grauiores extiterint minus facilè mouentur. Viden
tur autem mihi, qui de his conscripserunt perperam contempsisse
hoc, constat enim, quòd dum l descendit, remouetur a b n c tru
tina, & m, quæ ascendit contra appropinquat. Videtur autem hoc
bifariam contra naturam: nam ut diximus pondus applicat se ad
rectam n c, quia uersus centrum, & etiam quia facit angulum ob
tusum, cum deberet, ut ab initio saltem constituere cum iugo re
ctum. Et de m nihil mirum est, cum acutum, ut se ad lineam, quæ ad
centrum retrahat. Huiusmodi præterijsse Aristotelem, demiror,
quæ nimis fuerunt in conspicuo, ut dubitem ne non suus sit ille li
ber, qui eius penè nihil sapiat præter obscuritatem. Tentan
dum est igitur horum causas assignare. nam quæ huiusmodi po
test esse doctrina nisi perfecta fuerit, in omnibus etenim necesse est
aut omnia scire, aut ignorare. In hoc igitur dico, quod h f, seu l f,
semper æquidistant n c trutinæ, ergo cum angulus f c n in clina
to iugo fiat obtusus descendente pondere, & n c g ascendente pon
dere fiat acutus, ergo angulus l f c tantundem fiet obtusior, & m g c
acutior, quanto anguli ad c tales sunt. Et causa est quia n c ratio
ne ponderis est directa ad centrum, ergo oportet, ut pondera l, uel
h, & m, uel k, si debent tendere ad centrum, ut f l, & g m æquidi
stent n c, nisi quantum est pro distantia f, à puncto c, & g a b eodem,
quæ comparata ad centrum terrę, seu mundi, est insensibilis omnino.
Circa hæc notandum istud mirabile scilicet, quod ratio motus, quan
tumuis exigua sufficit ad motus modum, licet uelo citas pendeat ex gra
uitate, & alijs. Et quae graue, quod expers est sensus, debeat sequi ratio
nem Geometricam uix sapientibus cognitam, causa tamen una est, &
perspicua: nam omne graue est in linea à centro mundi: si aut medium
grauis sit extra lineam, uertitur ad illam, quę est in eo, nam centrum sem