Borro, Girolamo De motu gravium et levium 1575

author index 145 / 316      search

125
sistentiam superat; motus quoque fit velox, atque in his moti­
bus, in quibus est resistentiæ proportio maior, est etiam maior
velocitas: vbi est resistentiæ proportio minor, ibi & velocitas
minor est, vbi vis mouentis resistentiam non superat: aut se­
cundum certum à natura statutum excessum eandem non exce­
dit, motus nullus efficitur: qua de re septimo Physicorum Ari
stoteles gravissime disputauit in calce: Ergo necessaria est re
sistentia medii pleni in motu elementorum continuo, in quo ple­
no medio elementa facultatem habent illis à natura tributam
ad maiorem perfectionem sensim eundi, ad quam postquam
ab imperfectione in motus principio discesserunt; per motum
continuum tendunt. Hic scire licet resistentiam tribus tantum
modis inueniri posse: Aut exparte mobilis, & mediis; vt in
animalibus, quæ in pleno mouentur, in quibus animalibus cor
pus, quod est actu, & medium, quod est plenum, animæ mo­
uenti resistit.

Aut ex parte mobilis tantum: vt in animalibus, dum mo­
uentur in vacuo: in quibus, non medium, quod est inane, sed
solum animalis corpus animæ mouenti resistit: & in corpori­
bus cælestibus in quibus, & ipsum cælum motum sine medio
animæ mouent, resistit. Aut ex parte medii tantum: vt in
elementis, quæ mouentur in pleno: quorum materia, quæ actu
non est, sed facultate tantum formæ mouenti resistere non po­
test, sed medium solum illud est, quod resistit.

Non tamen putet quis resistentiam esse non posse, nisi vbi
vis inferatur: motusque contra rei mobilis inclinationem fiat:
nam inter dum resistentia est sine vlla vt: vt in elementis, quæ
ex duobus tantum partibus simplicissimis conflantur: id est
simplici forma, simplicique materia prima, quæ est sola, nu­
da, pura, simplexque facultas, neque determinata est à qua