| Biancani, Giuseppe Aristotelis loca mathematica 1615 |
|
237
Solis discessum peripheria eius aspici potest, ita vt recta appareat. altera verò pars
circularis, quoniam ex aduersò nostri aspectus hemisphærium est; talis verò appa
ret semicirculus. semper enim Luna aspectui nostro opposita est, sed quando Sol in
cubuerit, non videtur, & repletur post diem octauum secundum dimidium; quo
niam paulatim Sol euadens, orbem nobis facit inclinatiorem; ita verò circulus ad
oculum nostrum dispositus, similis videtur sectioni conicæ. lunaris verò apparet
iam Sole amoto; cùm enim ad extrema puncta peruenerit, iuxta quæ dimidiata
apparet, circulus fit Solis, & Solis circunferentia videtur; non enim amplius in
directum visui iacet, sed præterit. quo facto, & per eadem puncta ducto circulo, ne
cesse est lunularem apparere: pars enim aliqua circuli statim aspectui patet, priori è
contra existente, ita vt de splendido resecetur. tum etiam extrema manent in eodem,
vt oporteat lunularem apparere magis, & minus, secundum Solis motum. per
moto enim Sole, & circulus, secundum quem conspicitur, reuertitur ad eadem
puncta. secundum enim infinitas inclinationes accidit inclinari: si quidem maxi
mi circuli per eadem puncta duci possunt infiniti) Vt rectè textum hunc intel
ligas, lege prius, quæ de Lunæ illuminatione lib. 1. Post. tex. 30. dicta sunt.
& ante omnia experire in pila aliqua lumini lucernæ, aut candelæ obiecta,
& circumlata, omnes illius spheræ illuminationes, vt ibi docui. videbis enim
qua ratione linea illa, quæ confinium est partis illuminatæ, & partis obscu
ræ, aliquando videatur lunularis, aliquando oualis, aliquando recta linea,
quorum rationem Arist. in præsenti problemate inquirit. lege præterea, si
plenam huius rei cognitionem desideras, proposit. 74. 75. 76. 77. libri 4.
Vitellionis, vbi hæc omnia exactè, & non leui brachio, vt hic fit ab Aristot.
demonstrantur. Interim tamen huius loci explicationem hanc accipe. Cur
cùm Luna semiplena est, linea illa, quæ terminus est partis illuminatæ, &
partis obscuræ, quæque; Lunam bifariam diuidit, videtur linea recta, cùm ta
men non sit; cùm enim fit in globosa superficie Lunæ, necessariò circularis

est? vt autem rem hanc melius intelli
gamus, præsens figura illuminationis
Lunæ inspicienda est: vbi oculus noster
est in centro mundi A; vnde varias Lu
næ illuminationes aspicit: è quibus
octo tantum, in figura sunt depictæ: in
quibus videre est Lunæ semper dimi
dium illud, siue hemisphærium, quod
Solem aspicit, esse illuminatum, cuius
terminus, siue basis est linea K L, estque;
confinium illustratæ partis, & opacæ.
quæ linea semper in Luna est circula
ris, cum sit in sphęrico corpore: quan
do tamen Luna videtur semiplena, vt
quando est in D, vel in K. hæc linea K L,
videtur recta. ratio huius est, quia exi
stente Luna semiplena, circulus K D L,
qui est basis illuminationis solaris, est in eodem plano cum oculo A, siue in
eadem rectitudine, vt apparet in figura, vbi, fi linea K D L, sumatur loco