rium. Hæc autem clariora erunt si quo pacto vortices
fiant
, quispiam considerauerit.

figure

Esto fluminis cuiuspiam curua
eademque
profunda ripa ABCD.
Aquæ vero moles rapida EFDC,
quæ
quidem eo quod magno impe­
tu
deferatur in C, ripæ ipsius naturam
sequens
turbinatim circum uoluitur,
egressa
autem extra locum seu ripam
B
rotationis principium secundans,
in
seipsam spiraliter contorquetur,
& vorticem efficit GHFIK, cuius
quidem
centrum est vbi K.

Alia quoque de caussa, ex quiescente nimirum, &
mota
aqua fiunt spiræ vorticesue. Esto enim fluminis ripa
figure
ABC, sinum efficiens, qui a quam ex
ripæ
ipsius obiectu contineat quie­
scentem
, Cursus vero fluminis liber &
rectus
, sit inter lineas AC, DE. Itaque
dum
aqua AC rapide fertur ad partes
A
, quiescentem ABC iuxta lineam.
CA lateraliter propellit, & eius qui­
dem
partem quam tangit, secum ra­
pit
, puta ex F in G. Delata igitur aqua
& currente ex F versus G quiescens
lateraliter
eidem sese aliqualiter op­
ponit
, & currentem repellit ex G in H. Cœpto itaque spirali
motu
aqua circumuoluitur secundum lineam GHK, do­
nec
perueniat ad centrum I, vbi circumuolutæ aquæ par­
tes
sese inuicem tangunt. Porro vortices isti spiræue, quod
nos
per Padum, Abduam, & magna flumina nauigantes
obseruauimus
, non eodem permanent loco, sed rapientis
aquæ
motum secundantes, paullatim in currentem aquam