Archimedes Texts

DVODECIMVS dat præcepta conficiendi salis, nitri, aluminis, atramenti su
torij, sulfuris, bituminis, uitri. Hoc autem munus susceptum, ut propter mul
titudinem rerum non expleuerim, certe explere conatus sum: nam in eo mul
tum operæ & laboris insumpsi, aliquem etiam sumptum impendi: etenim
uenas, instrumenta, uasa, canales, machinas, fornaces, non modo descripsi,
sed etiam mercede conduxi pictores ad earum effigies exprimendas: ne res,
quæ uerbis significantur, ignotæ aut huius ætatis hominibus aut posteris
percipiendi difficultatem afferant: ut nobis non pauca uocabula afferre so
lent, quæ ueteres (quia res erant omnibus notæ) nuda ab enodatione pro
diderunt: sed sit sane id à me prætermissum, quod nec ipse uidi, neque legi, nec
ex hominibus fide dignis cognoui: id profecto quod non uel uidi, uel lectum
aut auditum expendi, non est scriptum: siue uerò præcipio ea, quæ fieri de
beant, siue narro, quæ fieri soleant, nec quæ fiunt improbo, eadem docendi
ratio censeri debet. Verùm quò magis ars metallica abhorret ab omni sermo
nis elegantia, eò minus hi mei libri sunt politi: certe res, in quibus ars illa uer
satur, interdum nominibus carent, uel quod nouæ sint, uel quod, etiamsi ue
teres, nominum, quibus uocabantur, memoria interierit: quare necessitate,
cui uenia datur, coactus quasdam significaui pluribus uerbis coniunctis,
quasdam notaui nouis, quod genus sunt, ingestor, discretor, lotor, excoctor:
quasdam ueteribus uerbis designaui, quale est cisium. Etenim cùm Nonius
Marcellus scribat, uehiculi biroti genus esse: eo uocabulo nominare consue
ui paruum uehiculum, cui unica est rotula: quæ nomina si quis non proba
uerit, is rebus istis aut imponat magis propria, aut proferat ueterum literis
usitata. Hi autem libri, principes illustrissimi, multis de causis in uestro no
mine apparent, sed maxime quod uobis metalla sint fructuosissima: nam cum
maiores uestri ex amplis earum & diuitibus regionibus uberes redituum
fructus ceperint: item uectigalium, quæ peregrini ex uijs pensitant, incolæ
ex decumis: tamen multo uberiores ex metallis ceperunt, ex quibus quoque
non pauca oppida nobilia orta sunt, Fribergum scilicet, Annebergum, Ma
riebergum, Snebergum, Gairum, Aldebergum, ut alia omittam: quin, si quid
ego sentio, maiores diuitiæ nunc etiam in montosis uestrarum regionum lo
cis sub terra latent, quàm supra terram existant & appareant. Valete, Kemp
nicij Hermundurorum Cal. Decembris, Anno M. D. L.