| Agricola, Georgius De re metallica 1556 | ||||||
|
dæ, vordingen
Opera, schicht
Opera extraordinaria, ledigeschicht
Ingestores, die berg anschlahen
Vectiarij, hespeler
Vectores, drecker/die vffden dreck
werg arbeiten/mit hunden lauffen o
der karnen
Discretores, ertzpucher
Lotores, wescher/vnd seiffner
Excoctores, schmeltzer
Venam aperire, ein gang entblossen
Capsa quam habitat præses fodinæ,
zechaus
Agere cuniculum, ein stoln traben
Asserculi uel pali in quibus sedent fos
sores qui cuniculum agunt, sitzpfele
Puteus rectus, ein schacht der gericht
gesuncken
Puteus obliquus, ein flacher schacht
Fossa latens uel occulta, ein leng oder
felozt oder querschlag
Os cuniculi, des stolns mundloch
Materia metallica reperitur in cana
libus, uel cohærens, & continuata,
ganghafftig / uel dispersa & per eos
fusa, nirig: uel uentris figura extu
berans, bauchigt / so oder gang ein bauch
wirfft: uel in uenis & fibris à uena
principali ortis, quasi in ramis spar
sa, estig
Terra ferruginea, eisenschus
Res fossilis spumæ argenti similis,
mispückel in zwitter gruben
Vena putris, ein schnetiger gang
Venam in fodinis igni frangere, setzen
Crustæ, schalen
Cauum, der vszgehawen schramm oder setzort
Ligna quib. sunt tenuissimæ bracteæ
flabellorum quorundam instar cri
spatæ, berte
Fissuras adigere, ein ritz hawen
Venam tecti uel fundamenti saxis ab
rumpere, eine wand werffen
Remanere quasi turbines quosdam,
secke bleiben
Venæ durissimæ nodus, ein gueusz
oder mispickel
Aer se fundit in caua terræ, & rursus
euolat, das wetter zeihet vsz vnd ein /
sommer zeit zum hoechsten ein/zum ni
derstem haeraus/ winter zeit widerumb
zuom niderstem ein/zum hoechstem herausz
Puteus qui lacunæ loco est, wasser
schacht
Lacuna, ein sumpff
Rectus puteus, ein richtschacht
Tigna per interualla collocata, trag
stempffel
Tigilla, donholtzer / oder dumb
holtzer wie mans yetzo nennet
Asseres qui ad tigilla prope fundamen
tum affiguntur, donnen
Scalæ, farten
Asseres, & qui utrinque puteum à uena,
& qui reliquam eius partem ab ea, in
qua sunt scalæ, distinguunt, seitem don
ne
Contignationes quadrangulæ, iocher
Contignationes sic factæ, ut capita ti
gnorum in formis aliorum tignorum
includantur, geschlosseneiocher
Contignationes sic factæ, ut tignorum
capita excisa sint, iocher so ineinan
der gevhellet
Asseres dissectæ arboris extimi, schw
arten
Tigna longissima, wandrute
Tigilla transuersaria, einstrich vnd fel
holtzer
Asseres ad latus scalarum tignis
impositæ, rhubune oder abtrit
Tigilla rudia continuata tignis paulo
supra infimam putei partem super
posita, schusbune
Tigilla statuta, thorlein holtzer
Tigilla teretia, kappen
Ostiolum, thorlein