| Agricola, Georgius De re metallica 1556 |
|
455
magis purgetur, in ipsum infundantur libræ tres uel quatuor lixiuij, facti ex
tribus cinereis quernei, uel assimilis portionibus, & una calcis ustæ, sed a
qua non restinctæ. Verùm aqua, prius quàm infundatur, alumen fossile re
soluatur: sint uerò illius libræ centum & uiginti, huius quinque: paulo post di
lutum uidebitur esse limpidum & cæruleum: sed coquatur usque dum aquas,
quæ subtiles sunt, exhalet: maxima salis postea cochlearibus ferreis exhauri
endi pars in fundo cortinæ resideat. Succus autem transfundatur in cupam,
in qua bacilla recta & transuersa sunt inclusa: ad quæ refrigeratus adhære
scit: atque, si multus fuerit, tribus quatuorúe diebus densatur in halinitrum: de
inde dilutum, non congelatum effundatur, & reseruetur atque recoquatur. Ha
linitrum uerò excisum, & eo ipso diluto lauatum conijciatur in tabulas ut hoc
destillet, ipsum exiecetur. Halinitrum certe ex diluto, pro succi, quem com
bibit multitudine uel paucitate, oritur multum uel paucum: ex lixiuio affu
so, quod ipsum purgat, quodam modo purum & limpidum. Sed purissimum
& translucidum, quod magis à sale purgetur, & crassitudinem exuat, hoc mo
do conficitur: quot amphoræ diluti infunduntur in cortinam, tot congij li
xiuij, de quo iam dixi, affundantur: & in eandem cortinam conijciatur hali
nitrum factitium, quantum diluto & lixiuio dissolui possit: quàm primum
mistura eficruescens spumauerit, transfundatur in cupam, in quam iniectum
sit sabulum, de fluuio sumptum & lauatum: ea panno tegatur: mox turbine
ex fundi foramine extracto mistura sabulo percolata excipiatur labro: dein
de in eandem uel alteram cortinam infusa decoquatur, donec maiorem diluti par
tem exhalet. Veruntamen si quando ualde bullit & spumat, lixiuium paucum
affundatur. Tum transfundatur in alteram cupam: in qua bacilla sunt inclu
sa: ad quæ etiam ipsa adhærescens si pauca fuerit biduo, si multa triduo, uel
summum quatriduo congelat: quæ uerò densata non fuerit, in cortinam refun
datur & recoquatur ad dimidias: atque in cupam transfusa refrigeretur: quod
toties facere oportet, quoties res hoc postulat ut fiat. Alij alio modo halini
trum purgant: eo enim ollam, ex ære caldario factam, complent, & opercu
lo, item æreo, tectam in prunis locant: ac ipsum coquunt donec liquescat. Ol
lam autem operculatam non oblinunt, ut operculo, cui ansa est, sublato uide
re possint utrum liquatum sit necne. Cùm liquefactum fuerit sulfure, in pulue
rem resoluto conspergunt: Quod, si olla, in igni reposita, non arserit, accen
dunt: quo simul cùm crassa halinitri pinguitudine, quæ supernatat, & sola
tunc ardet, consumpto fit purum: mox ollam ex igni remouent: postea ex re
frigerata eximunt halinitrum purissimum: quod candidi marmoris speciem
gerit: atque tunc etiam id, quod terrenum est, in fundo residet. At terra, ex qua
dilutum fuit factum, & rami quernei uel consimilis arboris alternis sub dio
ponantur, & aqua, quæ combibit halinitrum, conspergantur: quo modo
quinque uel sex annis rursus apta fit ad conficiendum dilutum. Halinitrum,
quodammodo purum, quod dum terra tot annos quieuit interea, ortum fuit,
& quod lapidei parietes in cellis uinarijs & locis opacis exudant, cum pri
mo diluto permistum decoquatur.
Cortina A. Cupa in quam sabulum est iniectum B. Turbo C.
Labrum D. Cupæ in quibus bacilla sunt inclusa E.
search