| Agricola, Georgius De re metallica 1556 |
|
436
hi panes tantummodo torrentur, & ex torrefactis æs denuo conficitur. Sed re
crementa, siue mox rutro de metallis mistis detracta fuerint, siue cùm ad ca
tinum cinereum digiti crassitudine adhæserint, & eum angustiorem fecerint,
postea spathis exacta, dies, noctesque continenter recoquantur: quo modo pa
nes duo uel tres conflantur: prout multa uel pauca recrementa, de mistura
æris & plumbi liquefacti detracta, recoquuntur. Talis autem panis ad tria
centumpondia pendere solet: in quorum singulis inest argenti semuncia.
Quinque uerò panes simul in fornace, in qua stannum secernitur ab ære, col
locentur: ex his fit plumbum, cuius centumpondium argenti semunciam in se
continet: panes fathifcentes apponantur ad reliquos panes fathiscentes uili
ores: ex quorum utrisque æs luteum conficitur. Spinæ uiles tunc ortæ cum pau
cis recrementis uilioribus recoquantur: ramento, ex cadmijs, alijsque rebus
facto, ipsis insperso: quo modo sex uel septem panes conflantur: quorum quisque
pendit ad duo centumpondia: eorum quinque simul in fornace, in qua stan
num ab ære secernitur, collocentur: qui stillant plumbo, quod pendit tria cen
tumpondia: in quorum singulis inest argenti semuncia. Spinæ uilissimæ tunc
natæ tantummodo cum paucis recrementis recoqui debent: æs mistum cum
plumbo, quod è fornace defluit in catinum cinereum, cochleari effundatur
in æreos catinos oblongos: hi panes cum uilibus panibus fathiscentibus tor
rentur. Spinæ tunc ortæ, adijciantur ad spinas uiles, atque ex ipsis eo modo,
quo dixi, conficiantur panes, sed ex panibus torrefactis efficiatur æs: cuius
exigua quædam portio addatur ad optimos panes torrefactos, cùm ex ipsis
æs conficitur: ut æs uile unà cum bono permistum, sine detrimento, diuen
di possit: recrementa secundo & tertio, si fuerit utile, recoquantur: panes in
de facti torreantur: ex torrefactis conficiatur æs: quod æri bono immiscea
tur. At recrementa, quæ detrahit magister, qui æs ex panibus torrefactis con
ficit, cribrentur: quæ ex cribro decidunt in uas subiectum, lauentur: quæ in
eo remanent, in cisium effusa aduehantur ad primas fornaces, & recoquan
tur unà cum alijs recrementis: quibus etiam inspergatur ramentum quod ex
istis uel tunc natis cadmijs lauatis colligitur, æs quod è fornace defluit in ca
tinum cinereum, etiam cochleari effundat in æreos catinos oblongos: quo
modo conflantur panes nouem uel decem: qui simul cum uilibus panibus
fathiscentibus torreantur: ex torrefactis conficiatur æs luteum. Quinetiam
cadmia, apud nos uocata, fit ex recrementis, quæ detrahit magister qui æs
ex panibus torrefactis conficit, unà cum alijs uilibus recrementis recoctis. E
tenim si panes ærei, ex talibus recrementis conflati, franguntur, fragmenta
nominant cadmiam: ex qua & ære luteo duobus modis fit æs caldarium: uel
enim cadmiæ duæ portiones cum una æris lutei in primis fornacibus colli
quefactæ permiscentur: uel contrà æris lutei duæ cum una cadmiæ: æs autem
quod è fornace defluit in catinum cinereum, cochleari effunditur in æreos
catinos oblongos ante calefactos, ut cadmia & æs luteum bene commisceantur:
ijsdem catinis, priusquam æs caldarium futurum in ipsos infundatur, puluis
carbonum inspergatur, & eodem puluere æs infusum superspargatur, ne cad
mia & æs luteum, anteaquam bene misceantur, congelent: quenque panem ex
catino effusum minister à puluere purget ligno: idem eum inijciat in labrum,