| Agricola, Georgius De re metallica 1556 |
|
359
rum, reponantur, in eis enim paululum argenti inest: qua de re in ampullam
infusæ coquantur: sed guttas prius destillantes altera ampulla recipiat, alte
ra eas quæ posterius excidunt, cùm scilicet operculum rubescere incœperit:
hæc aqua ad experiendum aurum utilis est, illa ad abluendum: prior etiam
rebus, ex quibus aqua illa ualens conficitur, affundi potest. Verum aqua cum
argento permista, quæ primò destillauit, in ampullam inferius latam infusa
eodem modo coquatur, ut ab argento separari possit: cuius superiori extre
mitati item lutum illinatur, & tegatur operculo. Quod si aqua adeo multa fue
rit ut feratur ad superiora, uel inijciatur pastillus unus & alter ex cis qui con
stant ex sapone, in tenues particulas secto, & arida uini fece in puluerem con
trita, atque simul in olla leni igni coctis & commistis: uel argentum commouea
tur uirgula è corylo desecta & inferius diffissa, utroque modo aqua efferue
scit & paulo post rursus residet. Sed cùm iam halitus ualentissimi apparent,
aqua olei speciem offert, operculum rubescit: ne uerò halitus expirent, am
pulla & operculum ea parte, qua eorum oræ inter se committuntur, luto pror
sus obducantur, & aqua continenter acriore igni coquatur: tot demum car
bones in fornacem imponantur, quot ardentes catinum attingant: sed quàm
primum omnis aqua destillauerit, & solum argentum ignis calore siccatum,
in ampulla remanserit, ea eximatur: decutiatur argentum: inijciatur in catinum
fictilem: coquatur donec liquescat: filo ferreo inferius recuruato extrahatur
uitrum liquatum, ex argento conficiatur panis: at uitrum ex catino extractum
teratur in puluerem: addatur spuma argenti, sex uini sicca, uitri recrementum,
halinitrum, & in catino fictili coquatur: massula, quæ residebit, in catinum ci
nereum translata recoquatur. Sed si argentum non satis ignis calore fuerit
siccatum, id, quod suprema ampullæ pars continet, nigrum uidetur: quod li
quatum comburitur. Quocirca ampulla luto, quo est inferius obducta, abla
to reponatur in catinum, & recoquatur usque ad eum finem, dum nullus ni
gror appareat. Quinetiam si priori aquæ altera, item cum argento permista,
affundenda fuerit, affundatur priusquam halitus ualentissimi appareant, a
qua olei speciem offerat, operculum rubescat: nam qui postea aquam affude
rit, damnum faciet: quod aqua soleat exilire, uitrum dissilire. Quod si ampul
la, dum aurum ab argento, aut ab hoc aqua secernitur, dissiliat, & aquam uel
arena, uel lutum, uel lateres combibant, sine ulla mora prunis ex fornace exem
ptis ignis restinguatur: arena & lateres comminuti conijciantur in ahenum, et
eis affundatur calida, atque duodecim horarum spacio reponantur: pòst aquæ
in linteum, lini xylini contextu factum, infusa coletur: id, quia continet argen
tum, solis uel ignis calore siccatum conijciatur in catinum fictilem, & coqua
tur, donec argentum liquescat: quod effundatur in canaliculum ferreum. A
qua uerò colata infundatur in ampullam, & ab argento, cuius exigua quæ
dam portio in ea inest, separetur: sed arena cum spuma argenti, uitri recremen
to, arida uini fece, halinitro, sale misceatur, & in catino fictili coquatur: quo
modo massula in fundo residebit: quæ in catinum cinereum translata reco
quatur, ut plumbum ab argento separetur: sed lutum adiecto plumbo coqua
tur in catino fictili, deinde recoquatur in cinereo. At argentum separamus
ab auto eadem ratione, qua id ipsum experimur: etenim primò iccirco atte